Projet de loi instaurant un taux de TVA réduit pour les bicyclettes et bicyclettes électriques.
General information ¶
- Authors
- PS | SP Stéphane Crusnière, Frédéric Daerden, Laurent Devin, Gwenaëlle Grovonius, Ahmed Laaouej, Karine Lalieux
- Submission date
- June 7, 2018
- Official page
- Visit
- Status
- Adopted
- Requirement
- Simple
- Subjects
- VAT VAT rate tax law two-wheeled vehicle
Voting ¶
- Voted to adopt
- Groen CD&V Vooruit Ecolo LE PS | SP DéFI Open Vld MR PVDA | PTB PP VB
- Voted to reject
- N-VA
Party dissidents ¶
- Peter Luykx (CD&V) voted to reject.
Contact form ¶
Do you have a question or request regarding this proposition? Select the most appropriate option for your request and I will get back to you shortly.
Discussion ¶
April 4, 2019 | Plenary session (Chamber of representatives)
Full source
President Siegfried Bracke ⚠
Les rapporteurs, MM. Calomne et Gilkinet, se réfèrent au rapport écrit.
Georges Gilkinet Ecolo ⚠
Monsieur le président, monsieur le ministre, en tant qu'écologistes, nous ne pouvons que nous réjouir de la perspective d'une mesure qui favorise l'achat et donc l'utilisation des vélos, avec la perspective d'une diminution de la TVA proposée par les collègues du Parti Socialiste que je remercie, même s'il y a des vélos de toutes les sortes et de tous les prix.
Depuis l'annonce de l'adoption de cette mesure, de nombreux citoyens m'ont contacté pour savoir quand elle sera effective et s'ils devaient retarder l'achat de leur vélo. J'ai effectivement dû leur dire que cette diminution de la TVA doit recueillir l'accord de la Commission européenne, qu'elle est donc conditionnée à un feu vert de l'Europe. C'est prévu comme tel dans le texte après amendements. On verra bien ce qu'il en adviendra et si cette intention peut se traduire dans les faits.
Mais l'Europe doit, tout comme nous, être cohérente. Nous sommes engagés dans une lutte sans merci pour sauver la planète, éviter un réchauffement de celle-ci de plus de 1,5 °C ou de 2 °C qui aurait des conséquences énormes. Pour cela, il faut diminuer le nombre de kilomètres parcourus en voiture et donc favoriser des modes de mobilité alternatifs dont le vélo.
Monsieur Van Rompuy, il est clair que cette mesure aura un coût pour les finances publiques, comme d'autres mesures qui seront examinées aujourd'hui et que vous pointez justement pour leur impact budgétaire, mais en matière climatique, le coût de l'inaction sera encore beaucoup plus élevé que des mesures qui doivent encourager et soutenir nos concitoyens à choisir, par exemple, d'autres modes de mobilité moins polluants, d'isoler leur maison ou de soutenir les énergies renouvelables. C'est la raison pour laquelle, s'agissant d'une diminution du coût de l'achat des vélos via un abaissement de la TVA, nous soutenons cette proposition de loi avec enthousiasme.
Luk Van Biesen Open Vld ⚠
Mijnheer de voorzitter, collega's, als liberale partij stellen wij ons uiteraard positief op ten overstaan van elke mogelijke verlaging van de belastingen, dus zeker ook hier wat betreft de btw op de aankoop van elektrische fietsen. Wij hebben dat voorstel ook in de commissie gesteund.
Er was een amendement van de heren Laaouej en Devin om het voorstel nu goed te keuren, maar het pas te laten ingaan na de goedkeuring door Europa. Dat was duidelijk een PS-amendement, na de interventie van mevrouw Smaers in de commissie. Wij hebben toen opgemerkt dat dit eigenlijk de omgekeerde manier van werken is. Normaal gezien bekijkt men eerst of een btw-verlaging mogelijk is. U moet weten, collega's, dat het verlagen van een btw-tarief niet altijd evident is. Men kan dat niet zomaar doorvoeren. Europa heeft een aantal tabellen met vorken waarbinnen de lidstaten mogen opereren voor het verlaagde tarief, het gewone tarief of het verhoogde tarief. Men moet dus telkens de toetsing maken of een dergelijke btw-verlaging voor Europa mogelijk is.
U zult zeggen dat wij voor andere voorstellen die zijn goedgekeurd die toetsing ook niet gedaan hebben. Wij hebben dat inderdaad niet gedaan, maar alleen omdat bepaalde landen die toetsing al hadden gevraagd. Ik neem het voorbeeld van de digitale prints, dat straks ook op de agenda staat. Daar stellen wij de btw-voet voor de gedrukte versie van een publicatie op hetzelfde niveau als de digitale versie ervan. Europa was al vragende partij om die twee tarieven op elkaar af te stemmen en had daartoe de opdracht gegeven.
Hier, in dit geval, gaat het echter om een nieuwe handelswijze die onze commissie aankleeft. Wij kunnen het voorstel nu aannemen, maar wij kunnen de sector niet zeggen wanneer de verlaging zal ingaan, en of ze wel ooit zal ingaan, doordat we afhankelijk zijn van de goedkeuring door Europa. Ik heb in de commissie al opgemerkt dat dit een incident creëert.
Voor de handelaars van de fietsensector is het momenteel een piekperiode. Het zal misschien verwonderen dat ik dit als liberaal zeg, maar het is in goede families een traditie dat de meter of de peter bij een vormselfeest, of iemand van de familie bij een lentefeest, een fiets aanbiedt aan de kinderen. Ik geef dit maar mee om aan te tonen dat de fietsensector in de maanden april en mei zijn grootste omzet draait. De voorraden daarvoor zijn reeds aangelegd.
Terecht leest men vandaag in een aantal kranten dat men deze maatregel vreest. De particulieren en de bedrijven die het woon-werkverkeer willen stimuleren, zullen misschien even willen wachten op Europa, want het gaat toch over een verschil van 15 %. Het kan drie, zes tot negen maanden duren vooraleer wij daarover een definitief uitsluitsel krijgen van Europa. Wij hebben er in de commissie reeds voor gewaarschuwd dat dit probleem zou kunnen rijzen op de markt. Dat wordt vandaag in verscheidene kranten ook aangehaald.
Collega's, om die reden hebben wij enig voorbehoud gemaakt. Wij zijn uiteraard voorstander van de goedkeuring van de btw-verlaging voor elektrische fietsen. De werkwijze die wij gehanteerd hebben in de commissie, is echter de omgekeerde werkwijze. Eerst is er de goedkeuring in de plenaire vergadering en daarna vragen wij de goedkeuring aan Europa, met alle gevolgen van dien. Wij vinden de koppeling van deze twee een gevaarlijk instrument en het legt op dit ogenblik eigenlijk de sector lam.
U hebt het vandaag in De Standaard kunnen lezen, persoonlijk heb ik er vertrouwen in dat Europa dit zal goedkeuren. U weet dat woon-werkverkeer met alternatieven voor de wagen moet worden gestimuleerd en dat de fiets het gezondste of meest aangewezen alternatief is. Het lijkt mij dan ook logisch dat Europa het licht op groen zal zetten om de mensen te stimuleren om een elektrische fiets of een comfortabele fiets te kopen.
Ik ben het dus niet eens met de sector, die zegt dat dit fake news is. Volgens mij zal Europa dit wel goedkeuren, mits een goede motivering. Nu evenwel gaan wij het omgekeerde krijgen. Er moet na de goedkeuring een reactie van Europa komen, dat zal poneren dat dit niet de werkwijze is die parlementen moeten hanteren, met eerst een goedkeuring onder voorwaarden, waarna Europa niets anders meer kan doen dan ja of neen zeggen.
In principe zullen wij de toetsing van Europa kunnen doorstaan, daar heb ik vertrouwen in. Ik vrees echter dat de huidige werkwijze om het nog vlug deze legislatuur erdoor te duwen – zonder gevolg voor de markt, want laten wij eerlijk zijn, er zal vóór het einde van het seizoen geen oplossing vanuit Europa komen – alleen maar vertragend zal werken voor de sector en het omgekeerde effect zal hebben van hetgeen deze wet beoogt, met name: zoveel mogelijk mensen op de fiets krijgen, als alternatief woon-werkverkeer, als alternatief voor de bedrijfswagens. Dat is de essentie van mijn betoog.
Ik herhaal dat wij voorstander zijn, maar wij willen wel rekening houden met de kritiek dat het voorstel eerst hier goedgekeurd wordt en dat het pas daarna bij Europa aangemeld wordt. Zo laat men de ingangsdatum afhangen van de goedkeuring door Europa.
Peter Dedecker N-VA ⚠
Mijnheer de voorzitter, het voordeel van een bespreking in twee stappen, eerst in de commissie, daarna in de plenaire vergadering, is dat men de tijd en ruimte krijgt om er nog een tweede keer over te reflecteren. Ik wil van die mogelijkheid dan ook graag gebruikmaken.
Onze fractie wil haar excuses aanbieden, omdat ik meen dat wij in de commissie iets fouts goedgekeurd hebben. Ik bedoel niet dat de intentie fout is, allesbehalve zelfs, want het doorvoeren van de lastenverlaging is een zeer lovend initiatief. U zult in ons altijd een partner vinden om lastenverlagingen door te voeren, zeker als die een toegevoegde waarde hebben op het vlak van stimulering, jobcreatie, ecologie en duurzame mobiliteit, want dat zijn uiteraard zeer goede zaken.
Wij hebben in de commissie echter een aantal opmerkingen gemaakt. Ten eerste, over de opportuniteitskeuze. Heel veel van de budgettaire kosten zullen gaan naar de korting op dure racefietsen, terwijl die niets te maken hebben met duurzame mobiliteit. Een elektrische fiets van 2 000 euro is iets anders dan een racefiets van 10 000 euro. Op dat vlak zou een opportuniteitskeuze kunnen worden gemaakt, maar verder is de weg van lastenverlagingen voor ons wel een goede weg. Ten tweede, wij hebben ook de opmerking gemaakt over de noodzakelijke goedkeuring door Europa. Daarop is er een creatieve en legistiek correcte oplossing van collega Laaouej gekomen om de wet maar in werking te laten treden na de goedkeuring door Europa. Collega Van Biesen heeft de techniciteit daarvan correct toegelicht.
Niettemin vrees ik bij nader inzien dat er wel een probleem kan rijzen. Ik ben namelijk niet zo optimistisch gestemd als collega Van Biesen over de goedkeuring door Europa. Wij hebben gezien hoelang bijvoorbeeld een wijziging aan de btw-richtlijn geduurd heeft voor de btw op e-boeken, digitale publicaties en digitale nieuwsmedia. Dat is een zeer lange lijdensweg geweest, ook al leek het om een evidente gelijkschakeling te gaan. Die procedure heeft verscheidene jaren geduurd.
Ik meen dat de drempel voor dit voorstel nog een stuk hoger ligt. De wijziging van de btw-richtlijn vereist namelijk een initiatief van de Europese Commissie. Het zijn niet de lidstaten of het Parlement die het initiatief nemen, maar wel de Europese Commissie. Zij heeft het initiatiefrecht op dat vlak. Daarna moeten alle 27 EU-lidstaten ermee instemmen. Als de Commissie geen initiatief neemt, dan komt die wijziging er niet. Als een lidstaat zich verzet, dan komt die wijziging er niet. Sta mij dus toe om iets sceptischer te zijn dan collega Van Biesen wat de potentiële goedkeuring door Europa betreft.
Wat is dan het mogelijke effect? U ziet de weerslag van het voorstel in de pers: er is sprake van aankondigingspolitiek. Er wordt een lastenverlaging aangekondigd, die er misschien later komt, of die er misschien helemaal niet komt. Dat is een beetje zoals waar economen steeds voor vrezen, wanneer ze het hebben over deflatie: het uitstelgedrag. Wanneer mensen verwachten dat hun geld later meer waard zal zijn, dat ze later meer waar zullen krijgen voor hetzelfde geld, dat ze later een goedkopere fiets kunnen kopen, dan stellen ze hun aankoop uit. Dat zou een zeer negatieve impact kunnen hebben op de sector en niet bevorderlijk zijn voor de aankoop van elektrische fietsen en duurzame mobiliteit.
Daarom vraag ik het voorstel opnieuw naar de commissie te verzenden voor bijkomende reflectie hierover. Zo niet zal onze fractie het voorstel niet steunen, niet omdat wij niet akkoord gaan met een effectieve belastingverlaging, wel omdat wij vrezen voor het onbedoelde, negatieve effect op de fietsenverkoop. Dat is dan in tegenstrijd met het terechte doel van de initiatiefnemers van het voorstel. Best doen we er alles aan om de communicatie zeer duidelijk te stellen.
President Siegfried Bracke ⚠
Mijnheer Dedecker, ik hoor dat u de verzending van het voorstel naar de commissie vraagt. Hebt u daarvoor een amendement of kunt u daarvoor een artikel aanwijzen? Ik zou graag hebben dat u zich even beraadt over de technische weg om de terugzending aan de vergadering te kunnen vragen.
Eric Van Rompuy CD&V ⚠
Collega's, wij hebben het voorstel in de commissie voor de Financiën van de Kamer unaniem goedgekeurd. Dat is niet op één vergadering gebeurd; we hebben daar twee vergaderingen over gehouden. Er zijn allerhande argumenten pro gegeven, onder andere naar aanleiding van een amendement dat vraagt om de goedkeuring van Europa af te wachten, wat een effect op korte termijn op de verkoop kan hebben.
Ik heb gisteren de pers gelezen en uiteenlopende reacties gemerkt. Sommige fietshandelaars zeggen dat ze een enorme voorraad hebben en dat mensen nu zullen wachten met de aankoop, terwijl ze niet weten hoe lang ze zullen moeten wachten. Andere fietshandelaars zeggen dat iemand die in de lente een nieuwe fiets wil kopen, geen maanden op een btw-verlaging wacht om dan 15 % minder te betalen. Als consumenten een fiets willen kopen voor een plechtige communie, dan zullen ze geen anderhalf jaar wachten op een mogelijke btw-verlaging. Zo werkt dat natuurlijk niet. Ik vind dat dus geen valabel argument.
Ten tweede, iedereen heeft het over het milieu. Kijk maar naar de klimaatbetogingen, die een andere mobiliteit voorstaan. De elektrische fiets wordt nu op alle mogelijke manieren gepromoot. Zelfs Lucien Van Impe zegt dat hij liever met een elektrische fiets rijdt dan met een gewone. Het fietsgebruik wordt nu, terecht, gestimuleerd. Fietsen worden echter steeds duurder en de btw-verlaging kan dus een positief effect sorteren. Op dat vlak is er een democratisch aspect.
De heer Dedecker wierp op dat sommige elektrische fietsen 10 000 euro en meer kosten, waarop de btw-verlaging ook van toepassing zal zijn. Dat is natuurlijk altijd zo met de btw, men kan daar geen inkomensvoorwaarden aan koppelen.
Onze fractie zal de verlaging blijven steunen. Ik vind dat men daar consequent in moet zijn. Krantenartikelen over het Parlement, dat maar liefst 160 miljoen zou uitgeven en sinterklaas zou spelen, storen mij.
Mijnheer Calvo, we zullen hier niet over het budget beginnen. U kunt dat allemaal financieren met uw belastingverhoging van 8 miljard, dat is perfect mogelijk, nietwaar? En als dat niet kan, zullen wij dan maar groen geld drukken. Waarom niet? De helikopter vliegt over België en strooit zakjes met groen geld uit om de klimaatmaatregelen te betalen. Alle gekheid op een stokje, laten wij die discussie niet beginnen, mijnheer Calvo. (Protest van de heer Calvo)
Mijnheer Calvo, u hoeft niet van thema te veranderen. Dat is uw tactiek. Het groene geld kan dienen om de btw-verlaging te financieren. Waarom niet? Voor mij is dat goed. Er hoeft geen geld te worden gedrukt om de verlaging te financieren. De maatregel is perfect mogelijk zonder dat iemand er hinder van ondervindt.
Er is vandaag een optelsom gemaakt. Of de btw-verlaging 60 miljoen euro kost, weet ik niet. Ze kan immers ook een gedragswijziging met zich brengen. De mensen zullen misschien nog meer fietsen kopen en de verlaging zal dus misschien meer opbrengen. Het is vaak niet zo dat een verlaging minder opbrengt. Dat is trouwens een liberale stelling. De liberale stelling is dat hoe minder belastingen er zijn, hoe meer de mensen zullen consumeren en hoe meer een en ander zal opbrengen. Het zal dus allemaal zichzelf terugbetalen. Ik heb die stelling zelfs gisteren nog gelezen. De partijvoorzitter van Open Vld en de vice-eersteminister, de heer De Croo, stellen belastingverlagingen in het vooruitzicht die zichzelf helemaal zullen terugbetalen. De heer Van Mechelen gaf daarbij één goed voorbeeld, namelijk de registratierechten. Voor andere zaken kan dat echter niet.
Het Parlement is niet onverantwoordelijk. Wij zijn, alles bij elkaar geteld, in de commissie voor de Financiën – ik spreek nu heel ruim, namelijk met inbegrip van verschillende dossiers, zoals de rechtsbijstand, het Alimentatiefonds en de erfpacht, waarop mag worden gebouwd – misschien aan 100 miljoen euro gekomen, hoewel nu van 160 miljoen euro wordt gesproken.
Wie in de regering kan ons hier echter de les komen spellen over het feit dat wij wetsvoorstellen voor 100 miljoen euro zouden goedkeuren, terwijl de Hoge Raad van Financiën stelt dat in 2019 het tekort 8,5 miljard euro zal bedragen?
Mijnheer Dewael, alle beetjes helpen. Hier in het Parlement heeft de commissie voor de Financiën geen lessen over budgettaire tekorten te ontvangen. In 2021 zal immers zelfs 11 miljard euro nodig zijn, om het begrotingsevenwicht te bereiken.
Hoe kan men dan beginnen te chicaneren, zoals ik het noem, over bepaalde maatregelen, waarvan eigenlijk nog niet is geweten wat de kostprijs is en waarvan de maatschappelijke relevantie groot is? Wij hebben een paar weken geleden de btw op de planten verlaagd; dat was een voorstel van mevrouw Gantois en mevrouw Muylle. Die verlaging kost 29 miljoen euro. Ook Open Vld heeft dat voorstel goedgekeurd. Zullen wij ook die verlaging opnieuw in de commissie bespreken? Het voorstel is hier in het Parlement al unaniem goedgekeurd, zonder dat er veel bezwaren tegen zijn geuit.
Als het Parlement iets doet, zijn wij zogezegd onverantwoordelijk maar als de regering bepaalde maatregelen neemt… Wij hebben hier de taxshift voor 8 miljard goedgekeurd, zonder te weten hoe de compensaties in elkaar zaten. Ja, ik heb dat goedgekeurd. Ja, we hebben de belastingverlaging goedgekeurd. We hebben ook een aantal compensaties goedgekeurd, maar die zijn er nooit gekomen. Er waren ook een aantal besparingen, maar dat debat ga ik hier nu niet voeren. Onze fractie heeft in de commissie zaken goedgekeurd. Wij zullen ons aan ons woord houden. Er zijn ook andere voorstellen die misschien minder in onze lijn liggen, maar dat hebben wij ook goedgekeurd.
Luk Van Biesen wordt de recordhouder van de wetgeving in dit Parlement. Hij heeft met de heer Piedboeuf zeker acht tot negen wetsontwerpen in de commissie ingediend en die zijn goedgekeurd en die hebben ook een kostprijs. Daar spreekt men niet over omdat dit van de regering komt. Daar zou ik toch willen pleiten voor enige consistentie.
Mijnheer de voorzitter, dit opnieuw verwijzen naar de commissie? Dan kunnen wij alles verwijzen naar de commissie. Het zal niet de mogelijke 59 miljoen euro zijn, ik ben ervan overtuigd dat het veel minder zal zijn, die de budgetten zal doen ontsporen.
Men wijst ons op onverantwoordelijkheid, terwijl er in dit land budgettaire tekorten zijn, mijnheer Dewael. U zult in de volgende legislatuur nog in dit Parlement zetelen. U zal dan wat meer moeten vinden dan 100 miljoen euro om het begrotingsevenwicht te realiseren.
U kunt daar mee lachen. U zegt dat wij onverantwoordelijk zijn. Ik neem dat niet. Het btw-voorstel van de fietsen is goed voor het milieu en voor de kleine man, want hij zal minder voor zijn fiets moeten betalen. Ik vind dat werkelijk capituleren voor stemmingmakerij in de media door een sector die momenteel toch booming is.
Patrick Dewael Open Vld ⚠
Mijnheer Van Rompuy, alle onvriendelijke zaken die u hebt gezegd over de regering in lopende zaken laat ik voor uw rekening. U geeft veel interviews de laatste dagen. U geeft veel uiteenzettingen, maar mijn moeder zei altijd: wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd. Het gaat niet op van te zeggen dat het hier maar over een paar tientallen miljoenen gaat, terwijl men in de regering wordt geconfronteerd met een tekort dat men zou hebben veroorzaakt en dat vele miljarden zou belopen. Dat is immers ook een collectieve verantwoordelijkheid, inbegrepen uw partij, die eveneens deel uitmaakt van de regering, mijnheer Van Rompuy.
Ten tweede, meen ik dat er een waarschuwing op haar plaats is. Wij hebben nu een regering in lopende zaken omdat er geen regering gevormd kon worden. Het Parlement heeft daardoor een grote vrijheid gekend en heeft er enkele wetten doorgedrukt, waarop wij nog altijd trots mogen zijn. Ik denk dat wij ervoor moeten opletten om zomaar in te gaan op alle voorliggende initiatieven, enkele weken voor de verkiezingen, ongeacht of de kostprijs ervan in de miljoenen dan wel in de tientallen miljoenen loopt.
Mijnheer de voorzitter, om die reden denk ik dat het goed is dat de Kamer de activiteiten stilaan stopzet, want anders wordt het een opbod van de ene tegen de andere, wat het Parlement evenmin siert, want dat is volgens mij een verkeerd begrepen onafhankelijkheid.
Marco Van Hees PVDA | PTB ⚠
Monsieur le président, le PTB se réjouit de cette proposition de loi et nous la soutiendrons pleinement.
En effet, la réduction de la TVA sur les bicyclettes est une bonne chose, comme précisé dans les développements de la proposition. Les bienfaits sont nombreux: exercice physique utile pour améliorer la santé, réduction des problèmes dus à la congestion routière et bénéfice pour l'environnement. Or, vous savez que le PTB opte de préférence - plutôt que de suivre la voix de la taxation pénalisante en matière d'environnement - pour des mesures positives: favoriser les transports nombreux et gratuits et favoriser l'usage de la bicyclette.
Au niveau national, il est vrai que la Wallonie a quelques leçons à apprendre de la Flandre en cette matière, même s'il est vrai que le relief y est peut-être différent; j'en veux pour preuve la situation dans ma propre commune qui ressemble davantage à la Suisse qu'au plat pays.
Ce qui est d'autant plus intéressant dans cette proposition de loi, c'est qu'elle suggère également la réduction de la TVA sur les vélos électriques, très bonne alternative peut-être un tout petit peu moins efficiente en termes de santé, mais en ce qui concerne la congestion routière et l'environnement, tout aussi bénéfique que la bicyclette non-électrique.
Dans ce cadre-là, le PTB a introduit un amendement. Autant il est bien de réduire la TVA sur l'achat de vélos électriques, autant il faut encore savoir en assurer l'usage. Pour utiliser un vélo électrique de manière efficiente, il doit être chargé. Il faut donc y mettre de l'électricité. Notre amendement vise donc à aussi réduire la TVA sur l'électricité à 6 %. D'une manière générale, outre la discussion relative aux vélos, la TVA à 6 % est une nécessité sociale. La TVA est l'impôt le plus injuste qui soit sur des produits de première nécessité tels que l'électricité: il nous semble qu'il est impératif de la ramener à 6 %.
Le PTB a récolté des dizaines de milliers de signatures dans une pétition demandant de ramener la TVA sur l'électricité à 6 %. Il n'est pas normal de payer le même taux de TVA sur le caviar que sur l'électricité, raison pour laquelle nous introduisons cet amendement à une excellente proposition de loi.
Laurent Devin PS | SP ⚠
Monsieur le président, monsieur le ministre, monsieur le secrétaire d'État, chers collègues, temps perdu dans d'interminables embouteillages, pollution de l'air, nuisances sonores … La liste des effets négatifs imputables au recours excessif à la voiture individuelle est longue et connue de tous. Face aux impacts négatifs sur l'environnement, nous devons offrir des alternatives aux citoyens et encourager le recours au vélo et aux transports en commun.
Selon la Fédération cycliste européenne, environ 13 % de la population belge utilise quotidiennement un vélo. La popularité du vélo est grandissante sur l'ensemble du pays car le recours au vélo est bon pour la santé et bénéfique pour le climat. Bon pour la santé car la pratique quotidienne d'une activité physique, même modérée, est positive, notamment en termes de prévention et de prise en charge de maladies chroniques telles que les cancers, les maladies cardiovasculaires, le diabète, l'obésité et l'ostéoporose.
Cette activité est également bonne pour la santé car elle réduit la pollution atmosphérique. À cet égard, l'Agence européenne pour l'environnement fait régulièrement le bilan de l'exposition de la population européenne aux polluants atmosphériques et dénonce l'influence du transport routier dans l'apparition de maladies graves telles que les maladies cardiaques, les troubles respiratoires et les cancers.
Le vélo est bon pour la santé de l'être humain, mais aussi pour celle de la planète, car il permet bien évidemment de réduire les émissions de gaz à effet de serre. Cette réduction est indispensable, sachant que le transport est l'un des points noirs de la politique climatique de notre pays. Les émissions du secteur des transports représentent désormais 22,5 % des émissions totales de la Belgique, alors que cette proportion n'était que de 14,3 % en 1990.
Le nombre de véhicules a augmenté de 59 % depuis 1990. Notre pays compte aujourd'hui près de six millions de véhicules. Pour respecter les engagements de la Belgique en matière de climat, il est donc indispensable de limiter les sources de pollution atmosphérique, en menant notamment des politiques de réduction de l'usage de la voiture individuelle et en investissant en faveur d'une mobilité plus écologique. L'utilisation du vélo pour se rendre au travail, par exemple, revient à contribuer au décongestionnement des villes puisque l'usager laisse sa voiture au garage.
Pour les petits trajets, le vélo constitue souvent un moyen de transport plus rapide que la voiture. Dans notre pays, les automobilistes perdent chaque jour un temps précieux, coincés dans les embouteillages, tout particulièrement à Bruxelles et Anvers, comme je l'ai évoqué en commission.
La trop forte densité de circulation a aussi un impact économique négatif. Les embouteillages récurrents font perdre du temps aux travailleurs et de l'argent aux entreprises. La compétitivité de l'économie belge est affectée.
Au regard des défis sanitaires, environnementaux et économiques liés au transport routier, il est donc indispensable pour les pouvoirs publics de promouvoir des alternatives permettant de limiter le recours à la voiture individuelle. Pour cela, il n'y a pas de solution unique. Cela doit passer par de multiples mesures cohérentes prises à tous les niveaux de pouvoir.
Mon groupe, bien conscient des nombreux avantages de la pratique du vélo, a décidé de réfléchir à des solutions pour encourager son utilisation. L'une d'elle est la diminution de la TVA sur les vélos, les vélos électriques et Speed Pedelec. Cette idée est défendue depuis de nombreuses années par l'ASBL GRACQ et son pendant flamand Fietsersbond. Ces deux organisations plaident en faveur d'une fiscalité plus juste et incitative envers la bicyclette. Une de leurs priorités est l'abaissement à 6 % du taux de TVA applicable lors de l'achat. Mon groupe estime que cela encouragerait la pratique du vélo et la rendrait socialement plus accessible.
Une diminution de 15 % du coût d'achat d'une bicyclette attirera plus de citoyens vers ce moyen de transport efficace et écologique. Cela permettrait également à un plus grand nombre d'avoir accès à des bicyclettes électriques qui sont, certes, coûteuses, mais d'excellentes alternatives à la voiture individuelle pour des courtes ou moyennes distances tout en permettant à un maximum de personnes de poursuivre une activité sportive malgré des moyens physiques diminués.
Comme vous le disiez, monsieur Van Hees, cela a peut-être moins d'impact, mais il est fort dans la mesure où cela permet à des personnes ne pratiquant plus le vélo, parce que c'est devenu trop éprouvant, de pouvoir envisager de se remettre en selle.
Vous l'aurez compris, ce texte vise donc à diminuer le taux de TVA applicable à 6 % pour l'achat de cycles, de cycles motorisés ou de Speed Pedelec tels que définis dans le règlement général sur la police de la circulation routière, étant entendu que les cycles motorisés et les Speed Pedelec n'entrent en considération que lorsqu'ils sont propulsés de façon électrique.
Je voudrais remercier M. Van Rompuy, président de la commission, pour avoir permis un débat constructif où chacun a pu s'exprimer.
La commission a évoqué le fait que la TVA est une prérogative de l'Europe. Nous avons donc déposé un amendement qui lie l'entrée en vigueur de ce texte à l'accord de l'Europe de baisser la TVA. Chers collègues, une fois ce texte voté, le gouvernement aura pour mission de négocier avec l'Europe pour obtenir soit une dérogation, soit une modification générale de l'annexe III de la directive TVA qui traite des exceptions au taux normal de TVA.
Monsieur le ministre, la balle est à présent dans le camp du gouvernement pour agir au plus vite afin que ce taux réduit soit rapidement d'application.
Un deuxième texte est joint à cette proposition de baisser la TVA. Il permet d'octroyer une réduction d'impôt pour l'achat de bicyclettes, de bicyclettes électriques jusqu'à 25 km/h et de Speed Pedelec jusqu'à 45 km/h. Actuellement, une réduction d'impôt est uniquement prévue pour les motocyclettes, tricycles et quadricycles propulsés par un moteur électrique mais elle exclut – et c'est bien dommage – les bicyclettes, les bicyclettes électriques et les Speed Pedelec.
Sans remettre en cause la pertinence de ces dispositions, il nous apparaît incohérent de proposer une réduction d'impôt pour les catégories précitées mais d'en exclure les bicyclettes, les bicyclettes électriques et les Speed Pedelec qui sont tout aussi bénéfiques pour l'environnement et la mobilité et dont le prix d'achat peut également s'élever à plusieurs milliers d'euros dans le cas des vélos électriques et des Speed Pedelec.
La proposition de loi jointe permet de corriger cette incohérence afin d'encourager un transfert modal de la voiture individuelle vers le vélo. Cette proposition de loi, malheureusement, n'a pas encore pu obtenir l'assentiment des collègues des autres groupes, pour le moment. Ce n'est rien. Nous y reviendrons. En attendant, chers collègues, je suis satisfait du débat lancé sur la pertinence d'un taux de TVA réduit pour les vélos. Je vous remercie de votre apport au débat et au vote qui interviendra aujourd'hui.
Ik wens u een mooie Ronde van Vlaanderen. Je vous souhaite un bon Tour des Flandres, dimanche. Je crois que nous serons plusieurs à le regarder. Pour avoir parcouru à deux reprises déjà le Tour des Flandres à vélo, mais en amateur, j'ai vu toutes les inscriptions quand on rentre à Brakel. Je vous souhaite donc beaucoup de plaisir sur les routes du Tour de Flandres si vous y participez samedi. Je vous souhaite beaucoup de plaisir devant votre poste de télévision et dans les côtes flamandes, dimanche.
En attendant, les 6 et 7 juillet à Bruxelles et le 8 juillet à Binche, dans la ville dont je suis le bourgmestre, j'espère vous accueillir nombreux pour fêter, tous ensemble, les cent ans du maillot jaune et le cinquantième anniversaire de la première victoire du roi Eddy Merckx à la grande boucle. Chers collègues, vive le vélo!